1. Stowarzyszenie Romów w Polsce
    1. Dialog-Pheniben
      1. Dialog-Pheniben nr4/2018
      2. Dialog-Pheniben nr3/2018
      3. Dialog-Pheniben nr2/2018
      4. Dialog- Pheniben nr 1/2018
      5. Dialog - Pheniben 4/2017
      6. Dialog Pheniben nr 3/2017
      7. Dialog Pheniben nr 2/2017
      8. Dialog- Pheniben nr 1/2017
      9. Dialog- Pheniben
    2. Historia i misja
    3. Władze
    4. Romski Instytut Historyczny
    5. The Fight Against Antisemitism in Poland: Monitoring, Intervention, Education
    6. Projekty
    7. Mobilne Centrum Przeciwdziałania Dyskryminacji Romów
    8. Centrum Porad - FIO
    9. Dzielmy się doświadczeniami
    10. Podnoszenie kwalifikacji i zatrudnienie drogą do integracji
    11. Po obu stronach Karpat
    12. Polsko - Słowackie warsztaty
    13. Media o nas
  2. Aktualności
  3. Romowie
    1. Historia
    2. Tradycja i Kultura
    3. Współczesność
      1. "Cygan ze strachu, Rom z dumy" - Katarzyna Marwicz w rozmowie z Marcinem Kołodziejczykiem, dziennikarzem tygodnika "Polityka", nagrodzonym za tekst o Romach w Rumunii.
      2. Delegacja Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów oraz Niemieckiego Związku Piłki Nożnej na Węgrzech 26-28.10.2009 - sprawozdanie z pobytu.
      3. Romowie w Polsce
      4. Szczyt Unii Europejskiej w sprawie Romów
      5. Postawy wobec Romów w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji
    4. Artykuły i Raporty
      1. Raporty
      2. Raport "Romowie na rynku pracy" [PDF]
      3. Raport pt. Funkcjonowanie poznawcze dzieci romskich uczęszczających do szkół podstawowych specjalnych i masowych - konteksty społeczne [PDF]
      4. Raport Romowie - Bezrobocie [PDF]
      5. Rzucając wyzwanie przymusowej sterylizacji kobiet romskich w Czechach- źródło ERRC http://www.errc.org/cikk.php?cikk=2228, tłumaczenie Małgorzata Kołaczek
      6. Romowie. Rozprawa o poczuciu wykluczenia- Marian Grzegorz Gerlich, Roman Kwiatkowski
      7. Wykuwanie pamięci. Kilka uwag na temat wystawy ”Zagłada Romów Europejskich oraz Rasizm we Współczesnej Europie” - Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Marek Isztok
      8. Mass media jako czynnik wpływający na integrację społeczną Romów – przypadek Polski, Węgier, Słowacji- Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Małgorzata Kołaczek
      9. Pomoc dla Romów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Szanse i zagrożenia
      10. Romowie na rynku pracy – badania i raport
  4. Romski Holokaust
    1. Informacje historyczne
      1. Początek represji antyromskich po dojściu nazistów do władzy w Niemczech
      2. Początek "ostatecznego rozwiązania" kwestii romskiej
      3. Eksterminacja Romów w okresie II wojny światowej w okupowanych krajach Europy
      4. Syndrom Holokaustu
    2. Świadkowie Holokaustu
    3. Relacje świadków
      1. Franz Wirbel
      2. Szmyt Władysław
      3. Edward Paczkowski
      4. Edward Kwiatkowski
      5. Anna Kwiatkowska
      6. Aleksy Kozłowski
      7. Władysława Jaglenicz
      8. Leokadia Jaworska
      9. Elizabeth Guttenberger
      10. Ryszard Głowacki
      11. Helmut Clemens
      12. RELACJE VIDEO
    4. Skany dokumentów
      1. Świadectwa
    5. Dzień pamięci o zagładzie Romów
      1. Kalendarium upamiętniania holokaustu Romów i Sinti przez Stowarzyszenie Romów w Polsce - lata 1993-2012
      2. Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zagładzie Romów- PROKLAMACJA
      3. 65 rocznica likwidacji tzw. Zigeunerlager – obrona pamięci dla lepszej przyszłości
      4. Relacja z 65. rocznicy likwidacji tzw. Zigeunerlager [VIDEO]
    6. Spotkania ze świadkiem
      1. Spotkania ze świadkiem
      2. Spotkanie z Edwardem Paczkowskim - relacja [VIDEO] cz.1
      3. Spotkanie z Edwardem Paczkowskim - relacja [VIDEO] cz.2
  5. Edukacja i Kultura
    1. Działalność edukacyjna SRwP
      1. Edukacja
      2. Oferta spotkań edukacyjnych Stowarzyszenia Romów w Polsce
    2. Dialog-Pheniben
    3. Spotkania edukacyjne
    4. Wystawy
      1. Wystawa stała
    5. Publikacje
  6. Video
  7. Galeria
  8. Polecamy
 

AKTUALNOŚCI

Uroczystości upamiętniające transport  Romów do Auschwitz-Birkenau

23 sierpnia 2015 roku odbyły się uroczystości upamiętniające transport Romów z obozu pracy w Hodoninie koło Kunštátu (Czechy) do Auschwitz-Birkenau w 1943 roku. W obchodach uczestniczyli członkowie społeczności romskiej, jak również przedstawiciele władz Czech – Minister Kultury Daniel Herman i Minister ds. Praw Człowieka i Równouprawnienia Jiří Dienstbier, Stanislav Křeček-  Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich, Nathan Weber-  przedstawiciel Ambasady USA oraz inni przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego.  Łącznie w obchodach wzięło udział ok 100 osób.  Stowarzyszenie Romów w Polsce reprezentowała dr Kinga Orzeł - Dereń. Uroczystości zostały zorganizowane przez Muzeum Kultury Romskiej w Brnie.
Obóz w Hodoninie był obok obozu w Letach miejscem przejściowego osadzenia Romów w Protektoracie Czech i Moraw przed ich deportacją do KL Auschwitz-Birkenau. Trafiło do niego niemal 1400 Romów.
Po raz pierwszy  Republika Czechosłowacka podjęła próbę  rozwiązania "kwestii cygańskiej" w 1927 roku, wydając ustawę o "Wędrujących Cyganach". W praktyce oznaczało to, że  Romowie musieli ubiegać się o specjalne pozwolenia na pobyty nocne w miejscach, do których zawędrowali . Oficjalnym celem było  "ucywilizowanie" romskiego sposobu życia, ale restrykcyjne prawo pozbawiało Romów  ich swobód obywatelskich.  Stało się wyrazem oszczerczych, zniesławiających postaw społeczeństwa skierowanych do tej mniejszości.
Pierwszym z działań antyromskich w Protektoracie Czech i Moraw był edykt  Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 1939 roku, który nakazywał wszystkim Romom  osiedlenie i rezygnację  z ich migracyjnego sposobu życia. Każdy, kto nie przestrzegał edyktu mógł być zesłany do specjalnych obozów pracy w Czechach obóz Letach w Písku, na Morawach obóz Hodonín u Kunštát. Z Rozporządzenia w sprawie Prewencyjnej  walki z przestępczością  (1942), rząd wprowadził model aresztu oparty na niemieckiej Rzeszy, podobnie jak to miało miejsce w Letach, Hodonínie, Praga-Ruzyně oraz w Pardubicach i obozie koncentracyjnym Auschwitz I.
Z reformą wprowadzoną w czerwcu 1942 roku administracja podporządkowana była protektoratom urzędów okupacyjnych, prowadząc otwarcie rasowe polityki antycygańskie. W dniu 10 lipca 1942 roku w Protektoracie wydano rozkaz walki z „cygańską plagą“  był on kopią równoległego  ustawodawstwa niemieckiego.
Na podstawie postanowienia walki z „cygańską plagą“, wprowadzono  rejestr "Cyganów i półcyganów". Prawo to wprowadzono w dniu 2 sierpnia 1942 roku. Po raz pierwszy, wszystkie osoby  posiadające jakąś  „część cygańskiej krwi" były  ujmowane  w rejestracjach bez względu na ich sposób życia często na podstawie podejrzeń o  "aspołecznych zachowaniach".
Według spisu z 2 sierpnia 1942 roku, ponad 6500 ujęto jako  Romów z Protektoratu, z których mniejsza część została wysłana do nowo otwartych "obozów cygańskich" w Letach i Hodonínie, które do tego momentu pozostawały obozami pracy.
Obóz w Letach został przeznaczony na koncentrację Romów z Czech, przeszło przez niego ok. 1300 więźniów, w tym 36 dzieci, które się tam urodziły. Wyniszczające prace, głód, nadmierne stłoczenie w barakach, plagi owadów, a także zły stan zdrowia więźniów - to wszystko przyczyniło się do rozprzestrzeniania się chorób, a w konsekwencji śmierci. Taką śmiercią zginęło 326 mężczyzn, kobiet i dzieci. Trzy transporty do obozu koncentracyjnego Auschwitz były złożone innych więźniów, którzy nie przeżyli wojny.
Obóz w Hodonínie był przeznaczony dla Romów z Moraw. Łącznie przebywało w nim ok. 1400 więźniów, w tym 34 dzieci urodzonych w obozie . Z tej liczby 207 więźniów zginęło, a 855 z nich wysłano do Auschwitz.
Faza końcowa rozwiązania "kwestii cygańskiej" rozpoczęła się w dniu 16 grudnia 1942 roku, na mocy  tak zwanego dekretu Auschwitz wydanego przez  Heinricha Himmlera, Ministra Spraw Wewnętrznych Rzeszy i przywódca SS. Ponieważ istniał już wykaz "Cyganów" z Protektoratu (z 2 sierpnia 1942 roku) to wykazy "Cyganów" przeznaczonych do transportu do Auschwitz były łatwe do przygotowania.
W marcu 1943 roku, znaczna część Romów odesłano najpierw z Moraw (1,038 osób), a następnie z Czech (642 osób), a na końcu z obu obszarów na raz (1,042 osób). Drugi etap deportacji składał się z transportów w maju (w sumie 853 osób z Czech i Moraw), sierpniu (767 osób łącznie z Moraw) i październiku (93 osób z Czech i Moraw). Ostatni Romowie zostali deportowani z Protektoratu  w mniejszych transportach, lub indywidualnie.
Po wyzwoleniu w 1945 roku tylko 583 mężczyzn i kobiet romskich, wrócili do swoich domów. Oryginalna populacja Romów  w Czechach została zatem prawie całkowicie unicestwiona w okresie okupacji hitlerowskiej.

http://stowarzyszenie.romowie.net/Brno---23-sierpnia-2015-444.html


Najnowsze w galerii

Napisz do redakcji

Stowarzyszenie Romów w Polsce
ul. Berka Joselewicza 5
32-600 Oświęcim
tel. 0 33 8426989
e-mail: 17421453@pro.onet.pl; stowarzyszenie@romowie.net
Licznik odwiedzin: 512 418 osób
Realizacja: HEXADE.COM (Grafik, projektant, webdesigner)