1. Stowarzyszenie Romów w Polsce
    1. Dialog-Pheniben
      1. Dialog-Pheniben nr4/2018
      2. Dialog-Pheniben nr3/2018
      3. Dialog-Pheniben nr2/2018
      4. Dialog- Pheniben nr 1/2018
      5. Dialog - Pheniben 4/2017
      6. Dialog Pheniben nr 3/2017
      7. Dialog Pheniben nr 2/2017
      8. Dialog- Pheniben nr 1/2017
      9. Dialog- Pheniben
    2. Historia i misja
    3. Władze
    4. Romski Instytut Historyczny
    5. The Fight Against Antisemitism in Poland: Monitoring, Intervention, Education
    6. Projekty
    7. Mobilne Centrum Przeciwdziałania Dyskryminacji Romów
    8. Centrum Porad - FIO
    9. Dzielmy się doświadczeniami
    10. Podnoszenie kwalifikacji i zatrudnienie drogą do integracji
    11. Po obu stronach Karpat
    12. Polsko - Słowackie warsztaty
    13. Media o nas
  2. Aktualności
  3. Romowie
    1. Historia
    2. Tradycja i Kultura
    3. Współczesność
      1. "Cygan ze strachu, Rom z dumy" - Katarzyna Marwicz w rozmowie z Marcinem Kołodziejczykiem, dziennikarzem tygodnika "Polityka", nagrodzonym za tekst o Romach w Rumunii.
      2. Delegacja Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów oraz Niemieckiego Związku Piłki Nożnej na Węgrzech 26-28.10.2009 - sprawozdanie z pobytu.
      3. Romowie w Polsce
      4. Szczyt Unii Europejskiej w sprawie Romów
      5. Postawy wobec Romów w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji
    4. Artykuły i Raporty
      1. Raporty
      2. Raport "Romowie na rynku pracy" [PDF]
      3. Raport pt. Funkcjonowanie poznawcze dzieci romskich uczęszczających do szkół podstawowych specjalnych i masowych - konteksty społeczne [PDF]
      4. Raport Romowie - Bezrobocie [PDF]
      5. Rzucając wyzwanie przymusowej sterylizacji kobiet romskich w Czechach- źródło ERRC http://www.errc.org/cikk.php?cikk=2228, tłumaczenie Małgorzata Kołaczek
      6. Romowie. Rozprawa o poczuciu wykluczenia- Marian Grzegorz Gerlich, Roman Kwiatkowski
      7. Wykuwanie pamięci. Kilka uwag na temat wystawy ”Zagłada Romów Europejskich oraz Rasizm we Współczesnej Europie” - Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Marek Isztok
      8. Mass media jako czynnik wpływający na integrację społeczną Romów – przypadek Polski, Węgier, Słowacji- Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Małgorzata Kołaczek
      9. Pomoc dla Romów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Szanse i zagrożenia
      10. Romowie na rynku pracy – badania i raport
  4. Romski Holokaust
    1. Informacje historyczne
      1. Początek represji antyromskich po dojściu nazistów do władzy w Niemczech
      2. Początek "ostatecznego rozwiązania" kwestii romskiej
      3. Eksterminacja Romów w okresie II wojny światowej w okupowanych krajach Europy
      4. Syndrom Holokaustu
    2. Świadkowie Holokaustu
    3. Relacje świadków
      1. Franz Wirbel
      2. Szmyt Władysław
      3. Edward Paczkowski
      4. Edward Kwiatkowski
      5. Anna Kwiatkowska
      6. Aleksy Kozłowski
      7. Władysława Jaglenicz
      8. Leokadia Jaworska
      9. Elizabeth Guttenberger
      10. Ryszard Głowacki
      11. Helmut Clemens
      12. RELACJE VIDEO
    4. Skany dokumentów
      1. Świadectwa
    5. Dzień pamięci o zagładzie Romów
      1. Kalendarium upamiętniania holokaustu Romów i Sinti przez Stowarzyszenie Romów w Polsce - lata 1993-2012
      2. Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zagładzie Romów- PROKLAMACJA
      3. 65 rocznica likwidacji tzw. Zigeunerlager – obrona pamięci dla lepszej przyszłości
      4. Relacja z 65. rocznicy likwidacji tzw. Zigeunerlager [VIDEO]
    6. Spotkania ze świadkiem
      1. Spotkania ze świadkiem
      2. Spotkanie z Edwardem Paczkowskim - relacja [VIDEO] cz.1
      3. Spotkanie z Edwardem Paczkowskim - relacja [VIDEO] cz.2
  5. Edukacja i Kultura
    1. Działalność edukacyjna SRwP
      1. Edukacja
      2. Oferta spotkań edukacyjnych Stowarzyszenia Romów w Polsce
    2. Dialog-Pheniben
    3. Spotkania edukacyjne
    4. Wystawy
      1. Wystawa stała
    5. Publikacje
  6. Video
  7. Galeria
  8. Polecamy
 

Tradycja

Tradycyjna kultura Romów

Niepisane i uświęcone tradycją romskie prawo jest centralną częścią życia kulturalnego i duchowego społeczności romskiej, a także aktualnym źródłem wiedzy o pochodzeniu tego ludu.
Tradycyjna zbiorowość romska ma charakter wybitnie patriarchalny – głową rodziny jest mężczyzna - ojciec, podlegający z kolei przywódcy całego rodu i starszyźnie. Najważniejszym zadaniem głowy rodziny, rodu i starszyzny jest czuwanie nad przestrzeganiem zasad Romanipen.
Romanipen to wykształcony przez wielowiekową tradycję wewnętrzny zbiór zasad współżycia, norm, wartości, obyczajów, reguł, określających między innymi role społeczne i sankcje, którego jednym z najsilniejszych wyznaczników pozostawał wędrowny tryb życia. Kodeks obejmuje bezwzględnie wsztskich członków grupy romskiej (np. Polska Roma) natomiast niewykracza poza wspólnotę romską.
Tradycja romska nakazuje manifestować romskość jako wartość najwyższą, najważniejszą. Nakazuje posługiwać się  językiem romani w swoim środowisku i w kontaktach z innymi Romami. Nakazuje ponadto solidarność współplemienną, pomoc, przestrzeganie obrzędów i rytuałów.
Udział we władzy i procesie decyzyjnym wśród społeczności romskiej jest zarezerwowany dla starszyzny pełniącej rolę sądu i stojącej na straży zachowania tradycji i obyczajów. Starszyzna to organ regulujący spoistość grupy i decydujący o jej trwałości.
Skutkiem nieprzestrzegania zasad Romanipen jest skalanie (mageripen).
Pojęcie skalania kategoryzuje zachowania, przedmioty, osoby, czas i przestrzeń na to, co jest czyste i na to, co jest nieczyste. Wraża się to w rozdzieleniu ciała „wyższego” (od pasa w górę) i ciała „niższego”(od pasa w dół), ciała wewnętrznego od ciała zewnętrznego, przestrzeni wewnętrznej od zewnętrznej, Romów od nie-Romów. Tym samym sprowadza się do fundamentalnego w społecznościach romskich wartościowania wszelkich zachowań związanych ze spożywaniem pokarmów, higieną, wiekiem, płcią oraz funkcjonowaniem grup romskich w społeczeństwie. ( A. Kowarska, Polska Roma. Tradycja i nowoczesność, Warszawa 2005)
Istnieją dwie katergorie skalań, są to tzw. wielkie skalania (Bare mageripena) oraz małe skalania (Tykne mageripena). Konsekwencją skalania jest czasowe lub całkowite wykluczenie ze wspólnoty romskiej.
Dzieci oraz osoby starsze są wyłączone z kręgu osób zagrożonych skalaniem. Okres bezpieczeństwa u dzieci kończy się wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej i wejścia w związek małżeński. Niższa pozycja kobiety względem mężczyzny w dużym stopniu sankcjonowana jest przez mageripen, który zakłada, że kobieta przez większość swojego życia jest istotą nieczystą. Istnieje cała sfera zakazów i nakazów związanych z kobiecym ciałem i jego atrybutami, których nieprzestrzeganie powoduje skalanie.
Mimo podziału na wiele grup różniących się tradycją, historią, stylem życia czy religią – nadrzędność prawa zwyczajowego, patrialchalizm oraz wielki autorytet ludzi starszych są elementami wspólnymi wszystkich grup romskich, niezależnie od szerokości geograficznej, którą zamieszkują.

Najnowsze w galerii

Napisz do redakcji

Stowarzyszenie Romów w Polsce
ul. Berka Joselewicza 5
32-600 Oświęcim
tel. 0 33 8426989
e-mail: 17421453@pro.onet.pl; stowarzyszenie@romowie.net
Licznik odwiedzin: 512 418 osób
Realizacja: HEXADE.COM (Grafik, projektant, webdesigner)